Dietetyk Radosław Bernat - zdjęcie profilowe
Dietetyk
mgr inż. Radosław Bernat
Zdrowe odżywianie - produkty dietetyczne
Telefon 504 428 093 do dietetyka we Wrocławiu 504 428 093
Email - radekbernat@4slim.pl - dietetyk online radekbernat@4slim.pl

Niedożywienie

Niedożywienie jest następstwem wielu uwarunkowań, które zaburzają równowagę między podażą składników odżywczych a zapotrzebowaniem na nie. Może być spowodowane zarówno przez czynniki społeczne (zła sytuacja materialna, samotność), psychologiczne (choroby układu nerwowego, depresja), a także zdrowotne (choroby przebiegające ze zwiększonym metabolizmem, choroby nowotworowe, skutki uboczne farmakoterapii). Jak wykazują badania nad pacjentami szpitalnymi, od 30% do 50% pacjentów przyjmowanych na oddziały jest niedożywionych. Jest to więc problem powszechny.

Do osób szczególnie narażonych na wystąpienie niedożywienia należą dzieci oraz młodzież w okresie dojrzewania, kobiety ciężarne i karmiące, wegetarianie i osoby stosujące diety niskokaloryczne, przewlekle chorzy, a także osoby starsze, gdyż ryzyko wystąpienia niedożywienia rośnie z wiekiem.

Konsekwencjami niedożywienia jest nie tylko widoczna utrata masy ciała, przede wszystkim tkanki mięśniowej, ale także wiele zmian w funkcjonowaniu organizmu, m.in.: zmniejszenie wydzielania insuliny, a wzrost hormonów katabolicznych: glukagonu i kortyzolu, nasilenie stanu zapalnego w organizmie, osłabienie. Jeśli niedożywienie będzie utrzymywało się przez długi czas, może dojść nawet do poważnych zmian narządowych i układowych:

  • powolne zanikanie mięśnia sercowego, zmniejszenie rzutu serca, obniżenie ciśnienia,
  • niewydolność oddechowa,
  • spadek syntezy białek w wątrobie (m.in. białek biorących udział w krzepnięciu krwi),
  • zanik błony śluzowej w jelitach, wzrost przepuszczalności jelit, zaburzenia wchłaniania składników odżywczych,
  • zanik cewek nerkowych, zaburzenie filtracji nerkowej,
  • anemia i spadek odporności, co przyczynia się do wzrostu częstości zakażeń i zwiększonego ryzyka występowania wielu chorób.

Warto pamiętać, że nie tylko zaniżona masa ciała jest objawem niedożywienia, ponieważ osoby z nadwagą i otyłością również mogą być niedożywione. Wynika to ze źle zbilansowanej diety, niskiej jakości pożywienia, nie dostarczania organizmowi wszystkich niezbędnych witamin i minerałów przede wszystkim przez zbyt małą ilość warzyw i owoców w codziennym jadłospisie.

W celu powrotu do właściwej masy ciała należy zadbać o odpowiednie postępowanie żywieniowe. Punktem wyjścia będzie zwiększenie spożycia pokarmów o około 15-20%, tak aby organizm mógł stopniowo powracać do stanu zdrowia. Należy spożywać posiłki często, o niewielkiej objętości, co około 2-3 godziny. Warto wzbogacić dietę o produkty, które będą gęste odżywczo, a więc np. orzechy, masło orzechowe (naturalne, nie kremy czekoladowo-orzechowe, ponieważ zawierają głownie cukier) czy suszone owoce. Bardzo bogatym odżywczo produktem są jajka, dlatego można je śmiało spożywać, najlepiej na miękko (wtedy składniki odżywcze są najlepiej przyswajalne). W celu zwiększenia kaloryczności posiłków stosuje się proste triki, które podniosą ich energetyczność, m.in.:

  • dodatek oleju rzepakowego, oliwy lub majonezu do sałatek,
  • dodatek do zupy czy sosu słodkiej śmietanki, łyżki masła lub mleka kokosowego,
  • zagęszczanie zup zawiesiną z żółtka i śmietany,
  • dodatek masła orzechowego do słodkich potraw.

Ponadto przy wyborze produktów należy kierować się odwrotną zasadą niż na diecie odchudzającej. Jeśli kupujemy twaróg, nie wybierajmy chudego, tylko półtłusty lub tłusty. Można wybrać mozzarellę czy ricottę, które są bardziej kaloryczne. Podobnie z mlekiem – lepiej kupić 3,2% niż 0,5% tłuszczu. Tak samo przy wyborze mięs – wybierać tłustsze, np. udko z kurczaka zamiast piersi. Dzięki temu w tej samej objętości pokarmu dostarczymy więcej kalorii.


NIedożywienie

Piśmiennictwo:
  1. Skowronska-Piekarska U.: Niedożywienie. Ocena stanu odżywienia. Kurs „Leczenie żywieniowe” dla Zespołów Żywieniowych. Gniezno 2012
  2. Wojszel B.: Niedożywienie i dylematy leczenia żywieniowego w geriatrii. Postępy Nauk Medycznych, t. XXIV, nr 8, 2011
  3. Łysiak-Szydłowska W.: Konsekwencje niedożywienia w oddziale intensywnej terapii.
Dieta niskowęglowodanowaEndometrioza, a dietaZespół policystycznych jajników (PCOS)Dieta low FODMAPSubstancje wspomagające prawidłową glikemięOperacja bariatrycznaMigrenowe bóle głowyInsulinoopornośćStany zapalne trzustkiMarskość wątrobyZespół metabolicznyNieswoiste choroby zapalne jelit: wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) i choroba Leśniowskiego-Crohna (CD)Choroby neurodegeneracyjne mózgu - Alzheimer i ParkinsonReumatoidalne zapalenie stawów (RZS)Kamica żółciowaCeliakiaKamica nerkowa i moczowodowaAlergia i nietolerancja pokarmowaNiedożywienieChoroba wrzodowa żołądka i dwunastnicyOsteoporoza i jej związek z żywieniemŻywność, która może chronić przed nowotworamiNapary roślinne wspierające pracę organizmuDieta w depresjiNiedoczynność tarczycy z Hashimoto - a dietaChoroba refluksowa żołądkowo-przełykowa (refluks)Jak zwiększyć biodostępność żelaza w diecieDna moczanowa a dietaDieta dla Kobiet w ciążyCukrzyca – strzeż się!Cholesterol - czy słusznie oskarżony?Gospodarka hormonalna pod lupąMechanizm tycia i chudnięciaŻywienie kobiet karmiących piersiąChoroby dietozależneŻywienie Dzieci w wieku szkolnymCeliakia - jedna z najczęstszych nietolerancji pokarmowychNietolerancja laktozy u osób dorosłychPrzyczyny otyłościAlkohol a odchudzanieCukier = biała śmierćDieta a forma włosów i skóryDieta antynowotworowa wg GersonaZespół jelita nadwrażliwego a dietaJak przytyć? Porady i dieta dla chudych.Odchudzanie - Fakty, mity i stereotypyDieta przy Atopowym Zapaleniu Skóry (AZS)Najważniejsze zasady odżywianiaZdrowotne właściwości diety niskowęglowodanowej