Dietetyk Wrocław online - Radosław Bernat
Dietetyk
mgr inż. Radosław Bernat
Zdrowe odżywianie - porady dietetyczne
Telefon 504 428 093 do dietetyka we Wrocławiu 504 428 093
Email - radekbernat@4slim.pl - dietetyk online radekbernat@4slim.pl

Zespół metaboliczny

Zespół metaboliczny, nazywany także zespołem X lub zespołem Raevena, jest nagromadzeniem kilku czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2. Częstość występowania tej choroby stale rośnie w krajach rozwijających się. W badaniu DECODE przeprowadzonym z udziałem dorosłych Europejczyków (bez cukrzycy) wykryto zespół metaboliczny u 14,2% kobiet oraz 15,7% mężczyzn. Z kolei badanie NATPOL wykazało, że co piąty dorosły Polak cierpi na tę chorobę. Stwierdzenie zespołu metabolicznego następuje przy spełnieniu co najmniej 3 z 5 następujących kryteriów:
  • obwód pasa
    • > 94cm u mężczyzny
    • > 88cm u kobiety
  • stężenie trójglicerydów we krwi ≥150mg/dl
  • stężenie cholesterolu HDL
    • <40mg/dl u mężczyzny
    • <50mg/dl u kobiety
  • ciśnienie tętnicze ≥130/85mmHg
  • poziom glukozy we krwi na czczo ≥110mg/dl

Podstawową przyczyną zespołu metabolicznego jest niewłaściwy tryb życia, a przede wszystkim zły sposób odżywiania. Niekorzystnie prognozuje dieta obfitująca w czerwone mięso, smażone produkty, węglowodany rafinowane, fruktozę, gazowane napoje, natomiast uboga w warzywa, owoce i ryby. Częstość występowania zespołu metabolicznego rośnie także przy niskim poziomie aktywności fizycznej i siedzącym trybie życia.

Kluczową sprawą u pacjenta z zespołem metabolicznym jest redukcja nadmiernej masy ciała. Prowadzi to do zmniejszenia poziomu tkanki tłuszczowej wisceralnej, która w dużej mierze odpowiada za insulinooporność i stan zapalny w organizmie. Ponadto, utrata 10% masy ciała skutkuje obniżeniem poziomu trójglicerydów o prawie 1/3, obniżenie ciśnienia tętniczego oraz wzrost stężenia „dobrego” cholesterolu HDL. Osiągnięcie należnej masy ciała uzyska się przez włączenie odpowiedniej diety i obowiązkowo regularnej, umiarkowanej aktywności fizycznej.

Zalecenia żywieniowe nie odbiegają od zaleceń dla zdrowych osób, największą skuteczność przynosi stosowanie diety o obniżonej kaloryczności. Ponadto ważne jest, aby jadłospis dostarczał dużych ilości warzyw i owoców (jednak warzyw zdecydowanie więcej), ponieważ dostarczają one frakcji rozpuszczalnej błonnika pokarmowego, który ma szczególne właściwości. Zwiększa lepkość treści pokarmowej, spowalnia pasaż w jelicie cienkim, powoduje redukcję lipemii i glikemii poposiłkowej. W diecie powinny być obecne również dobre źródła białka – mięso drobiowe, chude produkty nabiałowe, jaja, ryby (zwłaszcza tłuste ryby morskie), nasiona roślin strączkowych oraz zdrowe źródła tłuszczów – oliwa z oliwek, olej lniany, olej rzepakowy.

Zaleca się, zwłaszcza przy wysokim poziomie trójglicerydów, ograniczenie ilości węglowodanów w diecie, szczególnie węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym. Należą do nich: białe pieczywo, pieczywo cukiernicze, biały ryż, biały makaron, kasza manna, kus-kus, jaglana, ziemniaki, kluski itp. Poza tym zaleca się ograniczenie spożywania alkoholu oraz soli, ze względu na ich niekorzystny wpływ na ciśnienie krwi.

Zespół metaboliczny
Piśmiennictwo:

Respondek W., Grodowska A.: Zespół metaboliczny. W: Praktyczny podręcznik dietetyki. Pod red. M. Jarosz. IŻŻ Warszawa 2010

Dieta niskowęglowodanowaSubstancje wspomagające prawidłową glikemięOperacja bariatrycznaMigrenowe bóle głowyInsulinoopornośćStany zapalne trzustkiMarskość wątrobyZespół metabolicznyNieswoiste choroby zapalne jelit: wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG) i choroba Leśniowskiego-Crohna (CD)Choroby neurodegeneracyjne mózgu - Alzheimer i ParkinsonReumatoidalne zapalenie stawów (RZS)Kamica żółciowaCeliakiaKamica nerkowa i moczowodowaAlergia i nietolerancja pokarmowaNiedożywienieChoroba wrzodowa żołądka i dwunastnicyOsteoporoza i jej związek z żywieniemŻywność, która może chronić przed nowotworamiNapary roślinne wspierające pracę organizmuDieta w depresjiNiedoczynność tarczycy z Hashimoto - a dietaChoroba refluksowa żołądkowo-przełykowa (refluks)Jak zwiększyć biodostępność żelaza w diecieDna moczanowa a dietaDieta dla Kobiet w ciążyCukrzyca – strzeż się!Cholesterol - czy słusznie oskarżony?Gospodarka hormonalna pod lupąMechanizm tycia i chudnięciaŻywienie kobiet karmiących piersiąChoroby dietozależneŻywienie Dzieci w wieku szkolnymCeliakia - jedna z najczęstszych nietolerancji pokarmowychNietolerancja laktozy u osób dorosłychPrzyczyny otyłościAlkohol a odchudzanieCukier = biała śmierćDieta a forma włosów i skóryDieta antynowotworowa wg GersonaZespół jelita nadwrażliwego a dietaJak przytyć? Porady i dieta dla chudych.Odchudzanie - Fakty, mity i stereotypyDieta przy Atopowym Zapaleniu Skóry (AZS)Najważniejsze zasady odżywianiaZdrowotne właściwości diety niskowęglowodanowej